ESOP là gì? Những điều cơ bản về cổ phiếu ESOP doanh nghiệp cần biết

Cổ phiếu ESOP là cổ phiếu phát hành có mục đích tri ân những đóng góp của nhân viên trong việc nâng cao hiệu suất kinh doanh của doanh nghiệp. Vậy ESOP là gì, điều kiện và lợi ích ra sao? Bài viết này là những thông tin cần thiết giúp bạn hiểu hơn về thuật ngữ này.

1. Cổ phiếu ESOP là gì?

ESOp là cụm từ viết tắt trong tiếng Anh tạm dịch là kế hoạch sở hữu cổ phần người lao động. Về mặt bản chất, ESOP là cách mà công ty bán cổ phần rẻ hơn giá thị trường cho các thành viên trong ban giám đốc, trưởng phòng hay những nhân viên tích cực có đóng góp cho doanh nghiệp.

Mục đích của cổ phiếu ESOP là tri ân nhân viên công ty và gắn kết lợi ích của nhân viên với hoạt động kinh doanh của công ty. Khi đã trở thành một phần của công ty, nhân viên sẽ nỗ lực hơn và góp nhiều công sức hơn nhằm tăng doanh số mang lại lợi ích cho cá nhân và doanh nghiệp.

Cổ phiếu ESOP góp phần tăng lợi ích cho doanh nghiệp
Cổ phiếu ESOP góp phần tăng lợi ích cho doanh nghiệp

2. Điều kiện để phát hành cổ phiếu ESOP

Nếu bạn đang tìm hiểu định nghĩa cổ phiếu ESOP là gì chắc hẳn sẽ quan tâm đến những điều kiện để phát hành loại cổ phiếu này. Để phát hành cổ phiếu, những doanh nghiệp cần đáp ứng được đầy đủ những yêu cầu sau:

  • Công ty có chương trình lựa chọn và lên kế hoạch phát hành cổ phiếu được đại hội đồng thông qua. Tổng số cổ phiếu trong 12 tháng không được vượt 5% cổ phần đang lưu hành
  • Công ty có đủ nguồn vốn căn cứ vào báo cáo tài chính gần nhất được kiểm toán từ những nguồn như quỹ đầu tư phát triển, thặng dư vốn và lợi nhuận sau thuế
  • Công bố đầy đủ tiêu chuẩn và danh sách những nhân viên được tham gia, nguyên tắc xác định số cổ phiếu có thể phân phối cho từng đối tượng
  • Trường hợp là công ty mẹ phát hành cổ phiếu thưởng người lao động nguồn vốn cần căn cứ báo cáo tài chính công ty mẹ,. Riêng nguồn lợi nhuận sau thuế và nguồn vốn thực hiện không quá mức lợi nhuận sau thuế trong báo cáo tài chính
  • Tổng giá trị nguồn vốn cần đảm bảo không thấp hơn tổng vốn cổ phần tăng thêm theo phương án đã thông qua
ESOP kết nối nhân viên với doanh nghiệp
ESOP kết nối nhân viên với doanh nghiệp

3. Lợi ích của việc phát hành cổ phiếu ESOP

Cổ phiếu ESOP phát hành trong doanh nghiệp để ứng dụng trong các tình huống sau:

3.1. Khích lệ và tạo lợi ích cho nhân viên

Mục đích của cổ phiếu ESOP là gì? Về bản chất đây là hình thức khen thưởng cho nhân viên sau những đóng góp mà họ dành cho công ty. Những doanh nghiệp hiện nay có rất nhiều hình thức khen thưởng, khích lệ nhân viên như tặng voucher, tặng tiền mặt… Tuy nhiên, ESOP là xu hướng mới đang được nhiều doanh nghiệp áp dụng với mục đích kết nối với những nhân viên có thành tích xuất sắc. Những cổ phiếu sẽ được bán cho nhân viên với mức giá rẻ hơn hoặc tặng thưởng tùy theo cách mà mỗi công ty lựa chọn.

Thưởng cổ phiếu ESOP ngoài mục đích động viên còn mang lại những lợi ích khác như giảm thuế thu nhập cá nhân và tạo lợi nhuận khi giá cổ phiếu tăng trưởng. Đồng thời, đây cũng là cách hay để các doanh nghiệp giữ chân nhân tài và tăng thêm động lực để họ gắn bó, đóng góp cho doanh nghiệp.

3.2. Giảm chi phí vay tiền sau thuế

Đây là một trong những lợi ích đặc biệt khi phát hành cổ phiếu ESOP. ESOP giúp mở ra cơ hội vay tiền mặt để sử dụng mua cổ phiếu từ công ty hoặc những cổ đông khác. Khi đó, bạn sẽ có khoản miễn giảm thuế sau vay và công ty được hưởng lợi không nhỏ từ việc này.

3.3. Tăng vốn chủ sở hữu doanh nghiệp

Hình thức thưởng không phải tiền mặt nên sẽ giúp ích trong việc tăng vốn chủ sở hữu với doanh nghiệp. Số tiền này thường dùng để đầu tư các dự án mới và mang lại nhiều lợi ích cho doanh thu của công ty.

Doanh nghiệp cần nắm rõ những lợi ích và rủi ro của cổ phiếu ESOP
Doanh nghiệp cần nắm rõ những lợi ích và rủi ro của cổ phiếu ESOP

4. Những rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP

Ngoài các lợi ích được đề cập trên, cổ phiếu vẫn là lĩnh vực tồn tại khá nhiều rủi ro. Hiện tại, việc lạm dụng cổ phiếu ESOP tại thị trường Việt Nam dẫn đến loãng cổ phiếu gây ra nhiều bất lợi trong quản trị và thiệt hại lâu dài cho cổ đông.

Một số rủi ro bạn cần nắm được khi phát hành cổ phiếu ESOP như sau:

  • Tình trạng loãng cổ phiếu: Ở Việt Nam, có nhiều công ty thưởng ESOP tần suất liên tục khiến khối lượng cổ phiếu lưu hành cao làm tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp chậm xuống dẫn đến tình trạng loãng cổ phiếu, giảm thu nhập trên cổ phiếu khiến các cổ đông e ngại.
  • Rủi ro quản trị: Cổ phiếu được phát hành để thu về nguồn lợi trong thời gian ngắn cần cắt giảm các chi phí khác như marketing, chi phí đầu tư dẫn đến những nguy cơ tiềm ẩn cho doanh nghiệp

Trên đây là những chia sẻ về ESOP là gì và những lợi ích, rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích!

Trả lời